A - I n f o s

anarþ ** istlerce hazýrlanan, anarþistlere yönelik, anarþistlerle ilgili çok-dilli haber servisi

Bütün dillerde haberler
Son 40 ileti (Ana sayfa) Son iki haftalýk iletiler Eski iletiler arþivimiz

Son 100 ileti, farklý dillere göre
Greek_ 中文 Chinese_ Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe_ The.Supplement

Son 10 Postanýn Ýlk Birkaç Satýrý
Castellano_ Català_ Deutsch_ Nederlands_ English_ Français_ Italiano_ Polski_ Português_ Russkyi_ Suomi_ Svenska_ Türkçe

Son 10 Postanýn Ýlk Birkaç Satýrý
Son 24 saatte, bütün dillerdeki postalarýn ilk birkaç satýrý
Links to indexes of First few lines of all posts of last 30 days | of 2002 | of 2003
| of 2004 | of 2005 | of 2006 | of 2007 | of 2008 | of 2009 | of 2010 | of 2011 | of 2012 | of 2013 | of 2014 | of 2015 | of 2016 | of 2017 | of 2018 | of 2019 | of 2020
üye olun

(tr) DAF, Meydan #53 - Anarsist Gelenekte Payasma Dayanisma

Date Thu, 11 Jun 2020 08:53:37 +0300


Biz anarsistler için paylasma ve dayanisma içinden geçtigimiz küresel salgin sürecinde daha fazla önem tasiyor. Bu yüzden bu yazimizda mücadelenin büyümesi ve toplumsallasabilmesi noktasinda kilit bir önemde olan paylasma ve dayanisma örnekleri üzerine yogunlasacagiz. Önce paylasma ve dayanismanin bizler için teorik anlamda ne ifade ettigini açikladiktan sonra, söz konusu tarihsel kismi ayrintilandiracagiz. ---- Anarsistler için Paylasma ve Dayanismanin Teorisi ---- Geçmisten günümüze bütün toplumlarda paylasma ve dayanisma iliskileri olmustur. Bunun da ötesinde aslinda toplumsal yasamin varolusu için vazgeçilmez bir önemde oldugu da bir gerçekliktir. Sözde "normal" olan zamanlardan, simdiki "olaganüstü" zamanlara kadar her zaman bencillik, rekabet ve ihtiras iktidarlar tarafindan ne kadar hakim iliski biçimi haline getirilmeye çalisildiysa da insanin dogal yasaminin bir parçasi olan dayanisma iliskileri tamamen yozlastirilamamis, ortadan kaldirilamamistir.

Fransiz anarsistleri, "Liberté, égalité, fraternité" yani "özgürlük, esitlik, kardeslik" seklinde formülize edilen slogani "Liberté, égalité, solidarité" yani "özgürlük, esitlik ve dayanisma" seklinde güncelleyip sahiplenmislerdi. Kelime anlami olarak "erkek kardesligi" ifade eden "fraternité" eleyip "solidarité"yi sahiplenmek; kadin özgürlük mücadelesinin en radikal yaklasimlarindan birini içinde barindiran anarsizm için bu yönüyle bir aydinlanma elestirisini içerirken, "dayanismanin" eklenmesiyle bu olgunun ne kadar kilit bir önemde oldugunu anlamamiza yardimci oluyor. Yalnizca mücadelenin toplumun örgütlenmesine iliskin siyasi hatti konusunda degil, devrime nasil bir mücadele sekliyle gidilecegine dair bir anlam da tasiyor yani dayanisma kavrami.

1902 yilinda yayinladigi "Evrimin bir Faktörü: Karsilikli Yardimlasma" isimli kitabinda Pyotr Kropotkin, hayvanlardan modern insan toplumlarina kadar, en basitinden en karmasik ifadesine kadar toplumsalligin özünün söz konusu iliskilere dayandigini dönemin bilimsel kavrayisiyla ortaya koymaktadir. Kropotkin, dogada canlilarin yasamak için birbirleriyle dayanisma içinde olmak zorunda oldugunu ve bunu tercih ettigi zaman hayatta kaldigini kesfetmisti. Bu teorinin biz anarsistler için önemi yalnizca bilimsel degil ayni zamanda propagandiftir.

Dayanisma, sadece siyasi bir idealin disinda devrime giden yolda nasil örgütlenmemiz gerektigine dair bir anahtardir. Bu yüzden devlet -iktidar, otorite ya da adina her ne dersek diyelim- özü itibariyle dayanismayi ortadan kaldirmak için çabalar. Devlet olmadigi zaman yasanilamayacagini düsünenler yalnizca devrimci zamanlarda degil, içinden geçtigimiz deprem vb. afetler, salgin hastaliklar gibi süreçlerde de devletin aniden ortadan kayboldugunu ancak toplumsal yasamin buhar gibi uçusmadigini görmüslerdir. Iste dayanismanin özü, dogdugu ve serpildigi yer tam da burasidir; devletsiz halkin toplumsal yasami.

Tarihten Örneklerle Dayanismanin Somutlandigi Mücadele Alanlari

Birkaç yil önce Ispanya'daki yoldaslarla yapilan bir söyleside yoldasimiz söyle diyordu: "Ispanya'da anarsizm bir kültürdü. Devrim yillarindan önce bile bu durum böyleydi. Bunu tekrar yasatmaliyiz."

Anarsizm tarihinin en etkili deneyimlerinden biri olan 1936 Iberya devrim sürecinin kendisi toplumsal dayanismanin örgütlenmesiydi. Bunun yaninda yüzbinlerce kisinin saflarinda örgütlenip paylasma ve dayanismayi bütün topluma yaydigi CNT'nin özellikle göçmenlerle dayanisma konusunda uzun yillar boyu sürdürdügü büyük bir deneyim vardi. Tipki anarsist tarihteki sayisiz örnegin tekrar tekrar ortaya çikardigi gibi, kendisi de çogunlukla göçmen insanlar tarafindan örgütlenen anarsist hareket için göçmenlerle dayanisma organik bir olguydu. Bunun paralelinde göçmenler de yasamlarinin kurtulusu için anarsizmin ilkelerini toplumsallastirmanin önemini farkediyordu. Göçmen bir halk olan Romanlar CNT saflarinda fasizme karsi savastilar. Fasistler tarafindan Ispanya halkina bir tehdit olarak görülen göçmenler, devrimcilerin tarafinda diger ezilen kardesleriyle beraber dayanismayi örgütlüyorlardi.

Devrimin bastirilmasiyla beraber anarsist hareket büyük bir göç dalgasiyla Ispanya ve Portekiz gibi çevredeki ülkelere dagildi. Öncesinde diger savas magdurlariyla dayanismak için kurduklari göçmen dayanisma örgütleri Ispanya'dan anarsistlerin yasamini devam ettirmesi için sürdürülen dayanisma noktasinda dünya anarsistlerine ilham vermistir.

Ancak tabii ki bu öne çikan örneklerden yalnizca bir tanesi. Öte yandan devrimler tarihinde basli basina göçmen krizinin bir devrime dönüstügü az bilinen bir tarihsel örnek vardir. Tipki pek çok baska ülkede oldugu gibi Kore'de de anarsist hareketin gelisimiyle halk özgürlük mücadeleleri arasinda organik bir bag vardir. Japon Imparatorlugu'nun 1910'da Kore'yi isgal etmesi halkin büyük tepkilerine yol açmisti. 10 yil boyunca anarsist militanlarin mücadeleleriyle Japon yönetimine karsi pek çok eylem gerçeklestirildi. 1919 yilinda Japon isgaline karsi büyük bir eylem örgütlenecekti. "Bagimsizlik mücadelesi günü" adi verilen bu günde gerçeklesen eylemde 7500 kisi Japon askerlerinin saldirisiyla katledildi, yüzlerce insan da yaralandi.

Katliamin ardindan çok sayida Koreli Mançurya'ya göç ederek orada bagimsiz topluluklar olusturdu. Göçmen kampi da denilebilecek bu yerlerde "Mançurya'daki Kore Halk Dernegi" adinda anarsist bir dernek faaliyet göstermeye basladi. 1929 ve 1931 yillari arasinda Kore disinda yasayan 2 milyon Koreli göçmenin paylasma ve dayanisma iliskileri çerçevesinde yasadigi özgür bölgede örgütlenen bu dernek, etkisini Kore'de bile hissettiriyordu. Bu kampta isçi kooperatifleri ve özgür okullar kuruldu. Bölgesel konseyler olusturularak halkin karar alma süreçlerine katilimi saglanmaya çalisiliyordu. Anarsist komünist bir ekonomi benimsenerek para ortadan kaldirilmisti.

Yalnizca yillar öncesinde degil yakin tarihte de anarsistler dayanismanin örgütlenmesinde kritik pek çok eylemlilige imza attilar. Ortadogu'da sürdürülen savaslar sonucunda dünyanin dört bir yanina dagilan göçmenler konusu hepimizin bildigi gibi günümüzün en yakici konularindan biri olmayi sürdürmektedir. Avrupa'da göçmenleri hedef alan fasist saldirilara karsi yine en güçlü cevabi anarsistler vermistir. Son yillarda anarsistler "Göçmenler Hosgeldiniz" sloganiyla sinirlarda telleri parçalama eylemleri, isgaller gibi eylemliliklerle Avrupa devletlerinin göçmen düsmanligina gereken cevabi vermektedir. Bunun yaninda isgal evleri/mahalleleri öncelikli olarak devletler kiskacinda yasama mücadelesi veren göçmenlerin ihtiyaçlarini karsilamak için iyi bir siginak islevi görmektedir.

Göçmenler için Avrupa'nin giris kapilarindan biri olan Yunanistan bu mücadelenin güçlü bir sekilde sürdügü cografyalardan biri olmustur. Yunanistan'daki yoldaslarimiz geçtigimiz aylarda iktidar olan fasist yönetimin ve ondan önceki Syriza hükümeti döneminde de devletin isgal evlerine ve mahallelerine saldirilariyla karsi karsiya kalmisti. Bu baglamda isgal evlerinin atese verilmesi gibi, bizlere cografyamizin kanli tarihindeki anlari hatirlatan saldirilardan devlet müdahalelerine kadar pek çok saldiri yakin süreçte gerçeklesti. En çok göçmen dayanisma evinin bulundugu Exarchia mahallesi yogun bir ablukaya alindi, göçmenler yasadiklari yerlerden zorla tahliye edildi. Anarsist yoldaslarimiz mahallelerini ve göçmen dayanisma mücadelesini savunmaya devam ediyor.

Yasadigimiz cografyada ise son yillarda Suriye Savasi'ndan kaçan, Afrika'dan daha iyi bir dünya umuduyla yola çikan ve bunun gibi pek çok sebeple yasadiklari yeri terk etmek zorunda kalan göçmenlerin durumu belirsizligini korumaktadir. TC Devleti, göçmenleri kendi siyasi politikalarina alet ederek düne kadar göçmenlere sahip çikiyor gibi bir imaj çizerken bugün sinirlari açariz tehdidiyle Avrupa devletlerine isteklerini dayatmaya çalisir bir pozisyona çekilmistir. Bizler her geçen gün devletlerin ikiyüzlülügüne özellikle göçmen konusunda sürekli sahit olmaktayiz.

Isçilerin Kurtulusu Için Tek Çare Dayanisma

Anarko-sendikalizm kitabinin yazari anarsist Rudolf Rocker kitabinda isçilerin dayanisma pratigi olarak dogrudan eylem ve mücadele deneyiminin önemine deginmekteydi. Onun sözleriyle söylemek gerekirse "Günlük ekonomik mücadelenin en önemli sonuçlarindan biri isçiler arasindaki dayanismanin gelismesidir." Bununla birlikte yardimlasma aslinda isçilerin birligi için adeta zorunlu bir kosul gibiydi. "Ayni kosullara tabi olan insanlarin isbirligi açisindan sürekli en olmadik gereksinimleri ortaya çikaran yasamsal ihtiyaçlar için verilen mücadeleyle yenilenen karsilikli yardim hissi, büyük oranda duygusal bir degere sahip soyut parti ilkelerinden çok farkli bir biçimde isler. Bu his, ayni kaderi paylasan toplulugun temel bilincini gelistirir ve bu da zamanla yeni bir hak anlayisini gelistirerek ezilen sinifin kurtulus yolundaki tüm çabalarinin ahlaki ön kosulu haline gelir." Onun yazilarinda da belirtildigi gibi anarsistler için isçilerin politik mücadelesi onlarin dayanismayi örgütledikleri ekonomik ve sosyal yasamlarindan ayristirilamaz.

Bir sendika bürosu, anarsist örgüt toplantisi, komün/kolektif bulusmasi vb isimler altinda bir araya gelen anarsistler, yasamlarini mücadeleyle birlestirir ve bu alanlari kolektif alan haline getirirler. Rocker'in da yasadigi ve mücadele ettigi Almanya'da 1910'lu yillardan beri faaliyet yürüten "Özgür Isçiler Sendikasi" FAU, bir mücadele gelenegi olarak sendika örgütlerindeki özellikle egitim/kültür birimlerini isçilerin sosyalligini güçlendirecek ve dayanismanin örgütlendigi bir zemin olarak kurgulamislardir. Bu anarsist mücadele tarihindeki sayisiz örnekten yalnizca biridir. Grevlere giden fabrikalardaki isçilerin bir araya geldigi ve yasamsal ihtiyaçlarini ortaklastirarak beraber çözüm aradigi birer komün haline gelmistir. Anarsist tarihteki hemen her örgüt karsilikli yardimlasma, paylasma ve dayanisma ilkelerini güçlendirecekleri bir örgüt yapisi benimsemislerdir.

Karantinada Birbirine Yabancilasmayan, Dikkatlice Dayanismaya Sarilanlar

Anarsistler toplumsal hayatin merkezinde yer alan örgütlenmeler kurmaya yöneldikleri ve aslinda kendini toplumdan soyutlamis aydinlar olarak degil de halkin kendisi olarak örgütlendikleri için afetlerde hizlica hareket edebilmislerdir. Devlet ise hem merkezi ve hantal yapisiyla bu gibi durumlarin üstesinden gelemez hem de aslinda özü itibariyle dayanisma kurmak istemez. Çünkü artik normal zamanda sömürülenlerin daha fazla sömürelecek bir seyi kalmadigi, hayatini kaybetmemeye çalistigi bir yer haline gelmistir burasi.

Anarsist tarihte bu süreçlere dair pek çok pratik sergilenmistir ve sergilenmeye devam etmektedir. Buna çok eski tarihli olmayan güçlü bir örnek vermek gerekirse, geçtigimiz aylarda gazetemizde yer verdigimiz 2005'te kurulan Ortak Taban Kolektifi'nden tekrar bahsetmek faydali olabilir.

ABD'de Katrina kasirgasi gerçeklestiginde 2000'e yakin insan yasamini yitirmis, neredeyse 1 milyon insan evsiz kalmisti. Devletin -benzeri pek çok örnekte oldugu gibi- insanlarin yasamsal ihtiyaçlarinin sorumlulugunu almayip onlari yalniz biraktigi günlerde eski Kara Panterler üyesi Robert Hillary King ve anarsist Scott Crow, Ortak Taban Kolektifi'nin çalismalarina basladilar. Kolektif -özellikle devletin umursamadigi yoksul mahallelere- su, yemek ve ilkyardim gibi öncelikli temel ihtiyaçlarin götürülmesini saglamisti. Devlet kuruluslarinin "ulasamadiklarini" söylediklere yerlere bisikletle gidip tespitler yaparak harekete geçiyorlardi. Zaman içerisinde onbinlerce gönüllüsüyle kasirgaya karsi yasamin yeniden yaratilmasini saglayan Ortak Taban Kolektifi'nin düsünsel arka planinda anarsist yöntemlerle örgütlenen bir dayanisma pratigi yatiyordu. Ortak Taban Kolektifi'nin koordinasyonunun yürütüldügü yerlerde kapida kocaman bir tabela asiliydi: "Hayirseverlik Degil Dayanisma!"

Bu mücadele deneyimiyle bugün afetlerde dayanisma pratikleri gerçeklestirilmeye devam etmektedir. Bu cümleleri olusturdugumuz günlerde örnegin, Yunanistan'in Kallithea bölgesinde devletin umursamadigi huzurevleri, çocuk bakim evleri gibi yerlere dayanisma kolileri birakilmaya devam etmekte. Almanya'da Berlin sehrinde evsizler için 3 apartman dairesini isgal eden anarsistler, herkese "evde kal" çagrisi yapan devletin göçmenler ve evsizler için hiç bir çözüm üretmedigini ve asil felaketin kapitalizm oldugunu belirterek isgallerine devam edeceklerini açikliyor.

Cografyamizda da devrimci anarsistler salgin sürecinde krizi firsata çevirmeye çalisan kapitalistlere karsi direnisi, haklari bu süreçte her zamankinden de çok gasp edilen isçilerle birlikte mücadeleyi, evlerine yiyecek götürmekte zorlanan yoksullar arasinda mecburi olan dayanisma iliskilerini örgütlemeyi sürdürüyor.

Zeynel Çuhadar

Bu yazi Meydan Gazetesi'nin 53.sayisinda yayinlanmistir.
RELATED POSTS:
Sari Yeleklilerin Bir Senesi Anarsist Bir Degerlendirme - CNT/AIT
" Demokrasi ve Anarsi " - Errico Malatesta
Meydan Gazetesi'nin Bir Senelik Serüveni
ETIKETLERanarsist gelenekCNTKarsilikli Yardimlasmakropotkinmeydan 53

https://meydan.org/2020/05/05/57971/
________________________________________
A - I n f o s Anartistlerce Hazirlanan, anartistlere yonelik,
anartistlerle ilgili cok-dilli haber servisi
Send news reports to A-infos-tr mailing list
A-infos-tr@ainfos.ca
Subscribe/Unsubscribe http://ainfos.ca/mailman/listinfo/a-infos-tr
Archive http://ainfos.ca/tr