(tr) DAF, Meydan Gaztesi'nin #48 - Sari Yelekliler Eski Siyasal Siniflarin Sonu Mu?-Jerome Roos

a-infos-tr at ainfos.ca a-infos-tr at ainfos.ca
12 Nis 2019 Cum 08:40:35 CEST


"Gilets Jaunes Eski Siyasal Siniflari Havaya Uçurdu" ---- Fransa'nin neoliberal düzeni, 
Sari Yelekliler eylemlerinin kurulu siyasi sözlesmeleri paramparça edisiyle titriyor. Yeni 
süreç, hem tehlike hem de firsatlar sunuyor. ---- Mevcut düzen, gelecegin düzensizligidir. 
(Saint-Just/ 1767-1794) ---- Düzinelerce zirhli araç ve tomayla desteklenen çevik kuvvetin 
taktik degisimiyle karsi karsiya kalan Sari Yelekliler, baskentin en zengin mahallelerinin 
bazilarinin Mayis 68'den bu yana Paris'in merkezinde görülmemis sekilde genel huzursuzluk 
duygusuyla karistigi geçen iki hafta sonunda oldugu gibi güvenlik güçlerini alt etmeyi 
basaramadi. Yine de, ülke genelinde 89.000 çevik gücün mobilizasyonu ve 1700'den fazla 
protestocunun tutuklanmasi bile Sari Yeleklileri "IV. Eylem"i için Champs Élysées‘e çikan 
ana bulvarlara bir kere daha inmekten alikoyamadi. Bir polis sözcüsü, mülk tahribatindan 
kaynakli genel hasarin, isyanlarin dogasinin daha daginik olmasi yüzünden, önceki 
haftalardan çok daha büyük ve yaygin oldugunu belirtti. Bordeaux, Toulouse, Lyon, Dijon, 
Nantes ve Marseille dâhil diger pek çok Fransiz kenti de siddetli çatismalara tanik oldu.

Iki öfkeli kamyon soförünün, Macron hükümeti tarafindan getirilen yeni bir "ekolojik" 
yakit vergisine karsi yerel karayollarini ve otoban gise istasyonlarini engellemek üzere 
yaptigi yaygin Facebook çagrisina ülke çapinda bir yanit olarak baslayan eylemler, simdi 
bankaci baskan ve açikça temsil ettigi varlikli sirket seçkinlerine karsi tam gelismis 
halk isyanina dönerek ilerliyor. Sari Yelekliler hareketi -eger bu sekilde dogru olarak 
tanimlanabilirse- sosyal bilesimi ve ideolojik yönelimi bakimindan sarsici ve çeliskili 
kalsa da, Fransiz siyasetinde büyük bir çatlak açtigina dair çok az süphe var.

Sol için ortaya çikan senaryo hem heyecan verici firsatlar hem de bir dizi önemli politik 
risk sunuyor. Radikal ve otonom toplumsal güçler, önlerindeki tehlikeyi göze alarak 
kendilerini bu alisilmadik ve belirsiz duruma nasil sokacaklar?

Krizin Derinlesen Algisi

Eylemcilerin halktan aldigi yaygin destek, hükümetin bu gelismeler karsisindaki 
tikanikligini daha da güçlendiriyor. Anketler, Macron için yüzde 18'lik berbat onaylanma 
oraninin tam karsitligini ortaya koyarak, ankete katilanlarin üçte ikisinden fazlasinin 
Sari Yelekliler'i onayladigini gösteriyor. Ilginç bir sekilde, hükümet ve kurumsal medyasi 
tarafindan yürütülen, "gerçek" Sari Yelekliler ile sol-kanadin asiri ucu ve sag-kanadin 
casseurs (kesicileri) ya da holiganlari arasina sürekli bir takoz sikistirmayi amaçlayan 
ortak bir dezenformasyon kampanyasina ragmen, eylemcilerin kendileri bugüne kadar, bu 
hatlar arasinda bölünmeyi reddetti.

Gelismemis ve Çeliskili Bir Hareket

Sonuç olarak, Sari Yelekliler tüm Fransiz halkini kesinlikle temsil etmezken, su an 
rahatlikla popüler bir hareket olarak siniflandirilabilir. Aslinda, katilimcilarinin 
tanimina göre sosyal bilesimi ve ideolojik yönelimi daha genis toplumda bulunan 
çesitliligin bir kismini yansitiyor - diger bir deyisle bu hareket, çagdas Fransa'da genis 
ölçüde yinelenen ayni çeliskileri ve önceden var olan siyasal fay-hatlarini içeriyor. Eger 
Sari Yelekliler fenomeni kafasi karisik ve politik anlamda tespiti zor olarak kalirsa, 
-muhtemelen Fransiz isçi sinifi tarafinda varsayilan ahlaki çöküsten çok, ülkenin 
demokrasi sonrasi geç kapitalist toplumunun iyice düzensiz ve depolitize edilmis 
dogasindandir- bu bizzat kirk yillik neoliberal yeniden yapilanma ve politik ayrismanin 
bir sonucudur.

Riskler ve Firsatlar

Sari Yeleklileri birlestiren bir sey varsa, o da Baskan Macron nefretini paylasmalari ve 
onun keskin yoksul-karsiti politikalarina kolektif baskaldiridir. Sari Yelekli bir 
eylemcinin açikladigi gibi, "Macron'un makamindaki ilk hamlesi, yoksul insanlarin kira 
yardimlarindan para keserken, mega-zenginlerin servet vergisini düsürmekti. Bu ciddi bir 
adaletsizliktir." Bu açidan bakildiginda, genis çapta küçültülmüs "ekolojik" yakit vergisi 
gerçekten de, gelir kaybini telafi etmek ve iklim krizinin maliyetlerini isçi sinifina 
yüklemek için yalnizca bir girisimdir -Macron'un politik rolünün temel kismi, 
kapitalistler için Robin Hood'un tersidir; zenginlere vermek için fakirlerden çalmak.

Sari Yeleklileri, hareketlerinin gelismemis ve çeliskili dogalarindan ötürü küçümsemememiz 
gerekse bile, irkçi, cinsiyetçi ve homofobik asiri-sag ile genis bir mücadele alani 
paylasiminin içerdigi tehlikelerden sakinabiliriz. Sari Yelekliler gibi oldukça heterojen 
bir harekette bir dereceye kadar, asiri-sagin katiliminin kaçinilmaz oldugu söylenebilir. 
Bu durumda daha genis bir toplumsal muhalefet için meydan okuma, bu tür "kirlilikleri" 
oturduklari rahat koltuklardan kinamak degil, o asiri-sag unsurlarin hareket içinde 
hegemonik bir konum yerlestirmesini önlemek olacaktir. Isyanin yükselmesine yol açan 
yaygin öfke yakin zamanda tamamen dagilacak gibi görünmediginden, radikal ve otonom 
toplumsal güçlerin çok az seçenegi var, ama hareketin irkçi ve ulusalci egilimlerini 
olabildigince önemsizlestirme çabasi içinde etkin olarak katilabilirler.

Tüm Süphelerin En Güzeli

Yine de, ortaya çikan bu firsatlara ve yaygin devrimci coskuya ragmen, bir takim ciddi 
zorluklar devam ediyor. Yogun katilim, önümüzdeki haftalarda kademeli olarak azalmaya 
basladiginda -özellikle de tatil günlerinin gelisiyle kaçinilmaz olacak- halkin 
kizginligi, ülkenin dört bir yaninda içten içe kaynamaya devam edecek. Bu yaygin enerjinin 
bir kismi kuskusuz yeni toplumsal hareketlere ve taban girisimlerine kanalize edilecek 
olsa da, daha izole bireysel hayal kirikliklari hemen verimli bir çikis bulmakta çogu 
zaman basarisiz olacaktir. Bu hayal kirikligi içinde, Sari Yeleklilerin politik mirasi 
hakkinda daha genis sorular ortaya çikacak ve sol ve sag muhalefet liderleri, büyük 
isyanin mesru "varisi" olarak taninmasi için birbirleriyle çekismeye devam edecek.

Bu baglamda, popüler bir katilim ivmesi ile güçlendirilmis bir Le Pen yönetiminin 
korkutucu senaryosu, ufukta ugursuz bir sekilde uzaniyor. 2013'te Brezilya'daki kalabalik 
gösterilerin ve 2014 Ukrayna'daki iç savasin, 2013'te Italya'daki protestolarin siyasi 
basarisizligi, bu riskin küçümsenmeyecegini açikça göstermektedir.

Bununla birlikte, bu kayda deger tehlikelere ragmen, olasi bir Le Pen yönetiminin altinda 
yatan nedenleri, neoliberal merkezin çöküsü için bir katalizör olarak Sari Yelek 
ayaklanmasinin rolüyle birlestirmemek önemlidir.

Sonuç olarak, Gilets Jaunes (Sari Yelekliler) siyasal kurumu kusatan derin mesruiyet 
krizinin bir belirtisidir. Su anda bu eylemleri istismar etmeye çalisacak asiri-sag 
korkusunu belirten endiseli eylemciler haksiz degildir, ancak 18 ay önce Sari Yelek 
barikatlari bile baslamadan Le Pen'in cumhurbaskanligini kazanmasina ramak kaldigi, hatta 
AB parlamento seçimi anketlerinde Macron'u geçtigi gerçegini göz ardi etme egilimindeler. 
Baska bir deyisle, Le Pen Fransa'nin bir sonraki cumhurbaskani olacak olursa, bu sari 
yelekliler ayaklanmasindan kaynaklanmayacaktir; kirk yillik sinif kutuplasmasinin ardindan 
yapilan eski politika yönteminin iflasinin bir sonucu olacaktir. Güvenilir ve ilham verici 
bir devrimci mücadelenin yoklugunda, neoliberal merkezin krizi zaten her zaman saga dogru 
isaret etmektedir.

Çeviri: Betül Taylan

Bu yazi Meydan Gazetesi'nin 48

https://meydan.org/gundem/2019/03/sari-yelekliler-eski-siyasal-siniflarin-sonu-mu-jerome-roos/


A-infos-tr mesaj listesiyle ilgili daha fazla bilgi