(tr) DAF, Medyan #45 - Devletler Sahada - Gökhan Soysal

a-infos-tr at ainfos.ca a-infos-tr at ainfos.ca
Fri May 25 07:02:15 CEST 2018


"Hazır ol Rusya çünkü füzeler geliyor" 11 Nisan'da atılan bu tweet, düğmeye bastığında 
sadece sosyal medyada bir yazı paylaşabilen birisinden değil milyonlarca insanı 
etkileyebilecek kitle imha silahları kullanabilen birisinden geliyor: ABD Başkanı 
Trump'tan. Trump bu tweeti, Şam'ın hemen yanı başında bulunan Doğu Guta'da kimyasal silah 
kullanıldığı iddialarından sonra Rusya'nın Suriye'ye atılacak füzeleri imha edeceğini 
açıklamasından sonra paylaştı. Bu tweetten sonra Ortadoğu'da önceden kısık sesle söylenen 
savaş ihtimali yüksek sesle konuşulmaya başlandı. 14 Nisan'da da ABD, İngiltere ve Fransa, 
Rus askeri güçlerinin olmadığı alanlara yönelik olarak Suriye'nin başkenti Şam, Hama, 
Humus, Dera ve Süveyda kentlerine yönelik hava saldırısı düzenledi.

"Afrin Sorunu"

Suriye'de gündem aslında TC Devleti'nin saldırısı sonrası Afrin üzerinde yoğunlaşmıştı. 
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, bir basın toplantısı sonrası kendisine sorulan soru 
üzerine Afrin'in kontrolünün Suriye'ye verilmesi gerektiğini söylemiş; bunun üzerine TC 
Devleti Dışişleri Bakanı Çavuşoğlu ise Afrin'in kontrolünün Suriye'ye bırakılmayacağını 
belirtmiş, Erdoğan ise "Yeri geldiği zaman Afrin'i, Afrinlilerin kendisine bizzat teslim 
edeceğini" açıklamıştı. Ancak halihazırda Rusya kendisi için Afrin'in o kadar önemli 
olmadığını, TC kuvvetlerine hava sahasını açarak göstermişti.

Soğuk Savaş Sonrası Yaşanan En Ciddi Diplomatik Kriz

Soğuk Savaş döneminden bu yana Rusya ile Batı arasında yaşanan en ciddi diplomatik 
gerginlik, eskiden Rus askeri istihbaratı için çalışan ancak İngiliz gizli servisine bilgi 
sattığı için Rusya'da hapis cezasına çarptırılan ve 2010 yılındaki casus değişiminde 
İngiltere'ye taşınan Sergey Skripal ve kızı Yulya Skripal'in zehirlenmesiyle başladı. 
İngiltere Başbakanı Theresa May, zehirlenmenin üzerinden pek de bir süre geçmeden Skripal 
ve kızına yönelik saldırıdan "büyük ihtimalle Rusya'nın sorumlu olduğu" sonucuna 
vardıklarını açıkladı. Bu açıklamanın kısa sürede yapılması ve açıklamanın ardından da 
birçok Rus diplomatın sınır dışı edilmesi nedeniyle Rusya tarafı bu olayı kendisinin 
devletler arası alanda soyutlanması için yapılan bir tezgah olarak gördü.

İngiltere'ye bu konuda destek olduklarını açıklayan 20'den fazla devlet, sınırları 
içerisinde bulunan toplamda 110'dan fazla Rus diplomatı sınır dışı etme kararı alması 
üzerine Rusya da buna karşılık 23 İngiliz diplomatı olmak üzere İngiltere'ye destek veren 
23 ülkeden 59 diplomatı sınır dışı etme kararı aldı.

Gerginlik Suriye'ye Taşınıyor

İngiltere (Batılı Devletler) ile Rusya'nın aynı dönemde karşı karşıya gelmesinin sebebi 
sadece ajan krizi değil. Karşı karşıya geldikleri bir diğer alan da Suriye, Doğu Guta. 
Suriye ve Rusya'nın ele geçirdiği Doğu Guta uzun zamandır cihatçıların elindeydi. Rusya, 
Suriye'nin saldırıları sürerken cihatçılara ateşkes çağrısı yapmış ancak bu süre içinde 
cihatçılarla savaşılırken siviller de katledilmişti. 7 Nisan'da ise Suriye tarafından Doğu 
Guta'da kimyasal saldırı gerçekleştirildiği iddia edildi.

Ateşkes görüşmelerine katılan bölgenin hakim gücü İslam Ordusu'nun teslim şartlarını 
reddetmesi üzerine Suriye tekrar operasyonlara başlamıştı. Batılı çevrelerde uzlaşılan 
iddiaya göre savaşta yorulan ve Duma'da tıkanan Suriye ordusu, tahliye anlaşmasını İslam 
Ordusu'na kabul ettirebilmek için kimyasal silah kullandı. Rusya ve Suriye ise kimyasal 
silahla saldırı iddialarını reddederek bunun Amerikan, İngiliz ve Fransız müdahalesini 
kışkırtmak için sahnelenen bir tezgâh olduğunda ısrar ediyor. Suriye'nin hem genel anlamda 
hem de Doğu Guta'da kazanacağından eminken uluslararası güçlere saldırı bahanesi 
vermeyeceği de bir başka iddia. ABD Başkanı Trump'ın, "IŞİD'in canına okuyoruz. Suriye'den 
çok yakında çıkıyor olacağız. Artık diğerleri (oradaki durumu) halletsin" demesinin 
ardından ABD'nin, Suriye'den çekilmesini engellemek için kimyasal saldırı provokasyonu 
yapıldığı iddiaları da var. Son iddia yine Rusya'dan geldi. Rusya, kimyasal saldırının 
ajan krizinde temel muhatabı olan İngiltere'den gelen talimatlarla sahnelendiğini öne sürdü.

Suriye'de Fransa, Irak'ta TC Askeri Güçlerini Arttırma Peşinde

Tam burada İngiltere ve ABD'nin yanında Suriye'ye saldıran Fransa'ya parantez açmak 
gerekiyor. Trump'ın, Suriye'den çekileceğiz açıklamasına denk gelen günlerde Fransa 
Cumhurbaşkanı Macron, YPG/PYD heyetini kabul ettikten sonra Fransız askerlerinin Menbiç'e 
konuşlanacağını duyururken "Kürt yetkililere destek sözü verdik" açıklamasında bulundu. TC 
Devleti'nin güvenlik kaygılarının farkında olduklarını belirten Fransa Cumhurbaşkanı, 
YPG/PYD ve Türkiye arasında arabuluculuk yapabileceklerini de ifade etti. Ancak Fransa'nın 
bu hamleleri, özellikle arabuluculuk teklifi, TC Devleti tarafından sert açıklamalarla 
karşılandı.

TC Devleti'nin ise devletlerarası alanda manevra kabiliyeti gittikçe azalıyor. TC Devleti, 
Afrin'e ancak Rusya'nın Suriye hava sahasını açarak saldırıya olur vermesiyle 
saldırabilirken bu sefer kimyasal saldırı konusunda Rusya'yı karşısına alıyor. TC Devleti, 
Doğu Guta'da Rusya'ya karşı Amerika, İngiltere ve Fransa ile birlikte gözüküyor; Afrin 
saldırısında ırkçı kesimle kol kola hareket ederken Doğu Guta'da bu sefer birden tüm 
müslümanların sesi oluveriyor. TC Devleti'nin "Batı cephesinde" Fransa ile ilişkileri 
gerginken yanında yer aldığı İngiltere'nin ajan krizindeki tavrı gibi Rus diplomatlara ise 
bir yaptırım uygulayamıyor. Yani TC Devleti için durum içinden çıkılmaz bir hale doğru 
hızla gidiyor. Tüm bunlar olurken Şengal'e saldırabileceğini söylemekten de geri kalmıyor.

"Afrin İle Bu İş Bitmeyecek"

Erdoğan Trabzon'da yaptığı bir konuşmada, "Afrin ile bu iş bitmeyecek dedik. Sincar'a 
(Şengal) da gireceğiz dedim. Oraya da operasyonlar başladı." dedi. Bu açıklamanın ardından 
Irak Savunma Bakanlığı'ndan "Topraklarına yönelik her türlü dış saldırıya karşı Irak, eli 
boş durmayacaktır." şeklinde sert bir açıklama geldi. Irak ordusu, bu açıklamalardan sonra 
aralarında Haşdi Şabi birliklerinin de bulunduğu büyük bir askeri gücü Şengal'e gönderdi. 
İddialara göre PKK'nin Şengal'den çekilmesi karşılığında bölgedeki yerel güçler Irak 
hükümetinin himayesi altına girecek, maaşları da Bağdat'tan ödenecek.

TC Devleti ile Irak arasında bu askeri gerginliğe benzer bir gerginlik Başika konusunda da 
yaşanmış; Başbakan Binali Yıldırım'ın Irak Başbakanı Haydar el İbadi ile görüşmesinden 
sonra Irak Devlet Televizyonu, "Türk askerinin Başika'dan çekilme konusunda" anlaşma 
çıktığını duyurmuştu. TC Devleti, askeri güçleriyle hala Başika'da. Devletlerarası alanda 
TC Devleti'nin askeri üs kurduğu hiçbir bölgeyi terk etmediği ise akılda tutulan 
verilerden biri.

Soğuk Değil Ama Sıcak Savaş Tehlikesi

Suriye'de de durum artık iyiden iyiye vekalet savaşından çıkmış durumda. Ukrayna konusunda 
Rusya ile karşı karşıya gelmesine rağmen beklenen tepkiyi vermedikleri yönünde eleştirilen 
İngiltere ve Fransa, Rusya'ya karşı ajan kriziyle de birlikte daha açık oynamaya başladı. 
ABD, Fransa ve İngiltere 14 Nisan tarihindeki saldırıyla yetinip daha önceki saldırısı 
gibi simgesel bir saldırıda mı karar kılacak yoksa Suriye hükümetinin devirmeye yönelik 
bir saldırıya mı girişecek şu aşamada özellikle Trump baştayken bilinmez. Yakın zamanda 
Trump'ın uzun zamandan beri yapması gereken değişiklik yapıldı ve Dışişleri Bakanı 
Tillerson görevden el çektirilerek yerine daha şahin bir isim olarak değerlendirilen CIA 
Başkanı Mike Pompeo getirildi. CIA'in başına da işkence uygulamasıyla ünlü Gina Haspel'in 
getirilmesi akıllarda tutulduğunda büyük bir savaşın çıkma ihtimalinin pek de az olmadığı 
açık. ABD, İngiltere ve Fransa ittifakına karşı Rusya'nın yanında ABD ile "ticaret savaşı" 
içinde olan Çin ve ABD'nin her fırsatta terörist devlet söylemleriyle andığı İran dururken 
savaş hiç olmadığı kadar yüksek bir ihtimal. Veriler akılda tutulursa soğuk bir savaştan 
daha çok sıcak savaş ihtimali gerçekçi hale geliyor.

Gökhan Soysal

gokhan at meydangazetesi.org

Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 45. sayısında yayınlanmıştır.

http://meydangazetesi.org/gundem/2018/04/devletler-sahada-gokhan-soysal/


More information about the A-infos-tr mailing list