(tr) DAF, Meydan #43 - Anarşist Yayınlar Dizisi (17): Britanya'da Anarşist Yayınlar - 1,

a-infos-tr at ainfos.ca a-infos-tr at ainfos.ca
Mon Mar 19 10:37:33 CET 2018


Devlete karşı özgürlüğün, yani anarşizmin propagandasının yapılmadığı bir coğrafya dünya 
üzerinde hemen hemen yok gibidir. Fikirlerimizi yayma noktasında önemli araçlardan 
yayıncılık faaliyetleri, farklı coğrafyalarda anarşizmin kendine özgü deneyimler ve 
mücadele yöntemleri geliştirmesine olanak sağlamaktadır. Britanya adasının anarşist yayın 
bolluğundan dolayı çalışmamızı birkaç bölüme ayırarak tamamlayacağız. 17. yazısını 
yazdığımız bu bölüme giriş yaparken 17. yüzyılın İngiltere'sine kısa bir bakış atarak 
bölümümüze başlıyoruz... ---- Toprak Köylüye! ---- 19. yüzyılda, Rus köylüsünün işçi 
yoldaşıyla beraber "Fabrika İşçiye" diye devam ettirdiği bu sloganın içinde şekillenen 
adalet arayışı, iki yüzyıl önce Britanya adasını alt üst etmeye başlamıştı. Gerard 
Winstanley ismindeki şair bir kumaşçı çırağı etrafında birleşen köylüler, sabah akşam ekip 
biçtikleri toprağın artık kendilerine ait olmasını istiyordu.

Levellerlar, Ludditler, Dokumacılar gibi hareketlerin otoriteyi hedef almasıyla sadece 
Britanya'da değil, işçi mücadelesi tarihinde de sıklıkla anarşizmle ilişkilendirilen bu 
akım, anarşizm tarihçileri tarafından da yoğunluklu olarak hareketin başlangıcına referans 
oluşturdu.

Britanya'da modern anlamıyla anarşizm, bir hareket olarak 1880'li yıllarda başlamıştır. 
Köylü isyanlarından anarşist mücadeleye gelene kadarki süreçte ise en çok göze çarpan 
olaylardan biri William Godwin ve anarşist fikirlere zemin oluşturan kitabı "Politik 
Adalet Üzerine"nin yayınlanması oldu. 1793'te yayınlanan kitapta Godwin, kendine anarşist 
demese de, devlet fikrinin eleştirisiyle kendinden sonraki kuşakların üzerinde duracağı 
sağlam bir düşünsel zemin oluşturmuştur.

Daha sonra sosyalizmin kurucularından Robert Owen'ın, işçileri kapitalizme karşı örgütleme 
çabalarıyla beraber, özellikle Londra ve Whitechapel'da yoğunlaşan işçi kulüpleri 
aracılığıyla bir işçi kültürü oluşmaya başladı. Soho'daki Rose Street Club, Windmill 
Caddesi'ndeki Autonomie Club, Bernes Caddesi'ndeki International Club anarşistlerin 
kullandığı mekanlardı. Anarşizmin örgütlendiği pek çok başka yerde olduğu gibi Britanya 
adası ve özelde İngiltere'de de göçmen hareketi ve anarşizm yakın bir ilişki içindeydi. 
Örneğin 1878'de ülkeye gelerek bölgede yayın yapan ilk anarşist dergiyi çıkarmış Johann 
Most bir göçmendi ve göçmen işçilere yönelik örgütlenme çalışmaları yaptı. Most'un 
editörlüğünü yaptığı Die Freiheit'a dair ayrıntılı bilgiyi yazı dizimiz kapsamında 
yayınlanan ilk yazıda bulabilirsiniz. (bkz. Anarşist Yayınlar Dizisi (1): Kuzey Amerika) 
Sendikal hareketin birçok karşılığının yanında, Britanya'da anarşistlerin gündemine aldığı 
en önemli meselelerden biri de, tabi ki savaş karşıtlığı ve anti-militarist mücadele oldu.

The Anarchist

1885-1888 yılları arasında aylık periyotlarda çıkan The Anarchist, Britanya'daki İngilizce 
yayın yapan ilk anarşist yayın olma özelliği taşıyor. Henry Albert Seymour editörlüğünde 
yayın yapmış gazete, Londra'da basıldı. Pierre Joseph Proudhon'un Halk Bankası fikrinden 
ve Benjamin Tucker'ın anarşizm üzerine görüşlerinden etkilenerek yazılar yazan Seymour, 
gazete sayfalarında Pyotr Kropotkin gibi anarşist komünistlerin yazılarına da yer verdi.

Gazetenin editörü, Francis Bacon Topluluğu'nun bir üyesi olan Henry David Seymour, 
kendisini seküler olarak adlandırıyordu. Yaşlılık döneminde bu topluluğun yayın organı 
olan Baconiana'da editörlük yaptı. Malthus'çu evrim kuramı üzerine bir inceleme ve Bakunin 
biyografisi gibi kitap çalışmaları da bulunan Seymour, 1938 yılında yaşamını yitirdi.

Arbeter Fraynd

Britanya ve Paris'te çalışmalar yürüten "Yidişçe Konuşan Anarşistler Grubu"nun yayın 
organı olarak 1885'te yayınlanmaya başladı. Londra merkezli yayın faaliyetlerini sürdüren 
gazete devrimci şair Morris Winchevsky'nin editörlüğünde yayına başladı. Daha sonra Rudolf 
Rocker ve Saul Yanofsky'nin editörlüğünde yoluna devam eden Arbeter Fraynd, savaşın patlak 
vermesiyle yasaklandı. Savaş sonrasında Arbeter Fraynd ve Yidişçe Konuşan Anarşistler 
Grubu, Britanya'da tekrar çalışma yapmadı. Rocker ise 1918'de Hollanda'ya sürgün edildi.

The Torch: A Revolutionary Journal of Anarchist Communist

"Meşale: Anarşist Komünizmin Devrimci Dergisi" başlığıyla çıkan The Torch, Londra edebiyat 
çevresinden Olivia Rosetti, Helen Rosetti ve Arthur Rosetti kardeşler tarafından 
çıkarılıyordu. Anarşist komünist bir çizgide yayın yapan gazetede, Louis Michel, Sebastian 
Faure, Errico Malatesta'nın yanında Emile Zola, Octave Mirbeau gibi edebiyatçıların da 
yazıları yayınlandı. Derginin görsel tasarımlarını Pissarro üstlendi.

Freedom

1886 yılında yayın hayatına başlayan Freedom Gazetesi, Kropotkin'in temellerini attığı 
Freedom Grubu'nun ilk yayın organıydı. Dönem dönem geçici olarak Freedom Bulletin gibi 
isimlerle de yayınlanan gazete yayın hayatı boyunca anarşist-komünist çizgide yayın yaptı.

Gazetenin ilk editörü, Kropotkin'in yoldaşı Charlotte Wilson'dı. 9 yıl boyunca editörlüğe 
devam etti ve yerini uzun bir süreliğine Alfred Marsh devraldı. Gazetenin her sayısında 
ikinci sayfada yayın amacını açıklayan şu paragraf bulunuyordu:

"Biz anarşistler, karşılıklı yardımlaşma ilkesine dayalı, gönüllü işbirliği ile bir araya 
gelmiş bir toplum inşa etmek için çalışırız. Bütün hükümetleri ve ekonomik baskının her 
çeşidini reddediyoruz. Bu gazete, anarşizmi geniş bir şekilde açıklamak ve insan 
özgürlüğünün ancak anarşist bir toplumda gelişebileceğini ortaya koymak amacıyla yayın 
yapmaktadır."

Sonrasında 1936 yılına kadar 1910 ile 28 yılları arasında Thomas Keell, 1930-34 yılları 
arasında John Turner, 1930-36 arasında ise John Humphrey tarafından editörlüğü üstlenildi.

Politik ve yaşamsal bir örgütlenme, yayınevi ve gazeteleriyle yıllarca bütünlüklü bir 
mücadelenin temellerini atmış olan Freedom Grubu, tarih boyunca Britanya'da anarşist 
mücadelenin kalbinin attığı yer olmuştur.

Sayfalarında Vernon Richards, Marie Louise Berneri, Errico Malatesta, Rudolf Rocker gibi 
anarşizm tarihinin ilham kaynağı kişilikleri barındırmış olan Freedom baskılara, 
tutuklamalara, faşist saldırılara karşı yayın hayatına devam ediyor.

Spain and the World

1920'li yıllarda İtalyan anarşizm geleneği, göçmenler aracılığıyla Britanya adasında da 
kök salmaya başlamıştı. Freedom grubu içerisinde yer alan, babası Errico Malatesta'nın 
yoldaşı, genç mühendis Vernon Richards ve Camillo Berneri'nn kızı Marie Louise Berneri 
derginin kuruculuğunu yaptılar. Spain and the World, adından da anlaşılacağı üzerine 
İberya Devrimi'nin dünya çapında propagandasını yapabilmek üzere kuruldu. Devrimden 
haberler, CNT-FAI bildirileri, Federica Montseny, Durruti gibi anarşist yoldaşlarının 
mektuplarına sayfalarında yer veren Spain and the World, yayın yaptığı dönemde öncülü olan 
Freedom gazetesinin yerini tuttu. Tom Keel ve Lilian Wolfe gibi isimlerin de dahil 
olmasıyla Freedom ekibi tamamlanmış oldu.

Zeynel Çuhadar

zeynelcuhadar at meydangazetesi.org

Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 43. sayısında yayınlanmıştır.

http://meydangazetesi.org/gundem/2018/02/anarsist-yayinlar-dizisi-17-britanyada-anarsist-yayinlar-1/


More information about the A-infos-tr mailing list