(tr) DAF, Meydan #43 - Kullan-at: "Umut Hakkı" - Merve Arkun

a-infos-tr at ainfos.ca a-infos-tr at ainfos.ca
Wed Mar 14 08:47:30 CET 2018


Kapitalist işleyiş içerisinde zaman zaman kullanılabilecek ama paylaşma ve dayanışmayla 
örülü özgür dünyada hiçbir şeye yaramayacak bilgiler... ---- Umut hakkı, müebbet veya 
ağırlaştırılmış müebbet hapis cezası alan hükümlüye serbest kalma imkanının tanınmasıdır. 
Bu kavram, 1998 yılından beri Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi (AİHM)'nin tartıştığı bir 
kavramdır. Mahkeme bu konuda ilk kez 9 Temmuz 2013 tarihli "Vinter ve diğerleri - Birleşik 
Krallık" (Vinter ve başka diğer hükümlülerin Birleşik Krallık Devleti'ne karşı açtığı 
davanın ismi) davasında devletler hakkında olumsuz bir karara varmıştır. ---- Mahkemenin 
kararına göre, "müebbet (ya da ağırlaştırılmış müebbet) hapis cezası ile cezalandırılan 
bir mahkumun, (hükmedilen) cezanın bir gün gözden geçirilerek serbest bırakılacağı ümidi 
olmadan, ölünceye kadar hürriyetinden mahrum bırakılması, Avrupa İnsan Hakları 
Sözleşmesi'nin 3. maddesini (işkence yasağını) ihlal eder."

Avrupa İnsan Hakları Mahkemesi verdiği bu kararla -hükümlünün sahip olduğu "salıverilmeyi 
umut etme hakkı"- müebbet hapis cezasının belirli aralıklarla gözden geçirilmesini gerekli 
kılmakta ve hükümlüye serbest kalma imkanı sunulup sunulmadığı ile ilgili olarak 
devletleri yargılamaktadır.

Tutsağa verilen müebbet hapis cezasının ardından ilk kez en geç kaç yıl sonra cezanın 
yeniden incelenmesi gerektiğine dair kesin bir hüküm yoktur. Ancak ilk incelemenin cezaya 
hükmedilen tarihten en geç 25 yıl sonra yapılması gerektiğine dair bir eğilimin bulunduğu 
hatırlatılmaktadır. Tutsağın cezası hakkındaki ilk incelemenin ardından daha sonra yeniden 
inceleme hakkı bulunmaktadır. Bu konu ile ilgili net bir süre belirtilmemiştir.

AİHM'in 2013 yılında verdiği bu karardan bir kaç ay sonra TC devleti de Ceza ve Güvenlik 
Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanun'daki müebbet hapis cezası maddeleri ile ilgili olarak 
yargılandı.

AİHM'in bu yargılamalarını "olumlu bir gelişme" ya da "kazanım" olarak görmek mümkündür. 
Anayasanın 90. maddesinin 5. fıkrasına göre eğer kanunlarla uluslararası sözleşmeler 
arasında çatışma varsa ve bu uluslararası sözleşme insan haklarıyla ilgiliyse, 
uluslararası sözleşme hükümleri uygulanacaktır. Bir kişinin AİHM'den böyle bir karar 
alması da iç hukukta yeniden yargılama anlamına gelmekte olup kişinin infazı -bu karar 
doğrultusunda- yani umut hakkı doğrultusunda düzenlenmelidir.

Umut kavramının kendisi, söz konusu "umut hakkı"nın ötesinde düşünmemizi de 
gerektirmektedir. Ezilenler için "umut", kelimenin tam anlamıyla mücadele etmektir. Umut; 
ekonomik, sosyal ve siyasi tutsaklık sistemlerine, devlete ve kapitalizme karşı kendisinin 
ve kendisi gibi tüm ezilenlerin adalet ve özgürlük mücadelesini vermekte, bu mücadele 
uğruna devletlerin hapishanelerinde tutsakken bile direnmektedir. İçinde bulunduğumuz 
OHAL'e ve devletin tüm zorbalığına rağmen umut edebilme cesareti gösterebilmek ise 
özgürlüktür.

Merve Arkun

mervearkun at meydangazetesi.org

Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 43. sayısında yayınlanmıştır.

http://meydangazetesi.org/gundem/2018/02/kullan-at-umut-hakki-merve-arkun/


More information about the A-infos-tr mailing list