(tr) DAF, Meydan #40 - Genç İşçinin Sorunu: Gerontokrasi - Merve Demir

a-infos-tr at ainfos.ca a-infos-tr at ainfos.ca
Fri Nov 10 07:41:30 CET 2017


Okul harçlığı, etüt parası, kişisel ihtiyaçlar, ev geçindirme derdi derken bir bakmışsın 
bir iş yerinde çalışır bulmuşsun kendini. Çalışacağın işin okuluna engel olmasını 
istemiyorsan part-time, okulun yoksa full-time çalışmayı tercih edersin. ---- Genç işçi 
tercih edilen AVM'ler, süpermarketler, mağazalar, iş sözleşmesinin içinde madde olarak 
geçirilen esnek çalışma saatleriyle, işçiyi daha fazla sömürmek içindir. Esnek çalışma 
saati, "çalışanın çalışma zamanını ve süresini dilediği şekilde belirleme olanağının 
bulunduğu çalışma düzenidir" diye tanımlansa bile aslında işçiyi iş yoğunluğu sürecinde 
daha fazla çalıştırmak için çıkarılmış bir tanımdır. Fazla Çalışma Yönetmeliği'nin 4. 
maddesinde "Günlük çalışma süresi her ne şekilde olursa olsun 11 saati aşamaz." olarak 
geçse de bu saat 17 saati bile bulabiliyor. Her şeye kılıf uyduran patronlar, tabi bunun 
da yöntemini bulmuşlar. İşe başlarken parmak okuma sistemi ile işe giriş yapıyorsun. Mesai 
saatin bittiğinde ise işten çıktı anlamında tekrar parmak okutuyorsun böylece mesai saatin 
bitmiş oluyor. Ama mesai saatini bitirmek istemeyen işveren vekili (diğer adı ile şef) 
parmağını okuttuktan sonra seni tekrar çalıştırmaya devam ediyor, böylelikle sistemde 
işten çıkış yaptığın görülse bile çalışmaya devam ediyorsun. Yani prosedürler onlar için 
işlemiyor hiçbir zaman.

Böylesine boğucu bir sosyal ve ekonomik tahakkümün yanında bir de gerontokrasi ile yani 
"yaşça büyük olanın yaşça küçük olana" uyguladığı tahakkümle uğraşırız biz genç işçiler. 
Oldukça kadim bir anlayıştır gerontokrasi, feodal anlayıştan hatta belki de daha da eski 
bir anlayıştan beslenir bu kavram. Çeşitli tahakküm anlayışlarının içerisine sızar, bazen 
ona dönüşür; bazen kendince davranır. Ama her adaletsizliğin içinde vardır. Küçük susmalı, 
büyük konuşmalı! Büyük söylemeli ki, küçük yapmalı!

İş yerinde genç işçilerin karşılaşacağı gerontokratik ilişkiler hayatının her alanında 
olduğu gibi karşımıza çıkıyor. Genç olduğun için tabiri caizse tüm ayak işleri sana 
yaptırılır. Çünkü onların gözünde hiyerarşik anlamda en alttasındır. Eğer genç iseniz ve 
hizmet sektöründe çalışıyorsanız, işte karşılaşacağınız bazı durumlar;

Genç olduğun için daha atik, daha güçlü olman beklenir ve senin işin olmayan çoğu iş sana 
yaptırılır.

Depodan poşet taşınması gerekir, genç olduğun için bunu bile sen yaparsın.

Yemek molasına en son senin çıkman sorun yaratmaz, zaten gençsin ve her şeye dayanabilirsin.

Üstüne vazife olmayan birçok işe koşturursun. Sesin çıkmayana kadar (ki hiç çıkmadığı da 
olur) bu böyle gider. Çünkü "şef ablalar ve abiler" tatlı dilleriyle yılanı deliğinden 
çıkaracak kabiliyette olduklarından her zaman düşünceli gibi görünürler. Oysa 
gerontokratik bir ilişkinin tam içindesindir. Gel gelelim işsizlik oranları her geçen yıl 
yükselirken, her beş gençten biri işsizken, işin olduğu için şükretmen gerektiği 
söylenirken nasıl olur da fazla mesaiye, düşük ücrete, yoğun iş saatlerine ve 
gerontokratik bu tahakküme direnmekten bahsedebilirsin?

Ekonomik kriz onları teğet geçerken bize çarpıyor. Cirosu 14.463.059.000 olan küçük bir 
süpermarketin, işçisine verdiği aylık maaş 1600'dür. Peki bu adaletsizliğin matematiksel 
olarak hesaplamasının zorluğu yanında sosyolojik olarak tanımsız olması aslında gerçekle 
yüzleştiriyor biz genç işçileri. Verdiğim bu rakamsal veri doğruluğu ispatlanabilir bir 
veri. Bu rakamları her yıl üstüne biraz daha ekleyerek yani daha fazla tükettirip daha 
fazla çalıştırarak kazanan şirketler; reyonlarda, kasalarda, temizlikte ya da market/ 
mağazanın herhangi bir bölümünde çalışan bir işçinin aldığı maaşın ona yetip yetmeyeceğini 
hiç düşünmemesi, kapitalizmin ta kendisidir. Sınıfsal farklılığı toplumda belirginleştiren 
bu sistemken (kapitalizm) buna karşı koymamak sömürüye baş eğip kabullenmektir. Biz genç 
işçiler ne gerontokratik ilişkilere ne de aldığımız üç kuruş maaşa razı gelmeliyiz.

Yaşça büyüklerin yaşça küçükler üzerinde uyguladıkları tahakkümün doğal karşılandığı bir 
düzene hizmet etmemek için, genç işçiler örgütlenin!

Merve Demir

Genç İşçi Derneği

Bu yazı Meydan Gazetesi'nin 40. sayısında yayınlanmıştır.

http://meydangazetesi.org/gundem/2017/09/genc-iscinin-sorunu-gerontokrasi-merve-demir/


More information about the A-infos-tr mailing list